ΣΤΑΔΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΤΗΣ ΦΟΡΗΤΗΣ ΕΙΚΟΝΑΣ
Α). Προετοιμασία του ξύλου.
Σ`αυτό το στάδιο ο αγιογράφος παίρνει ένα ξύλο ανθεκτικό και στο σωστό πάχος συνήθως οι παλιοί αγιογράφοι χρησιμοποιούσαν
Καστανιά ή Δρύς, τώρα όμως χρησιμοποιείται πολύ το mdf ( εμ ντι εφ) ή αλλιώς γιασενίτ και για σκαλιστές εικόνες το Φλαμούρι.
Είναι μαλακό ξύλο και σκαλίζεται εύκολα.
Α). Προετοιμασία του ξύλου.
Σ`αυτό το στάδιο ο αγιογράφος παίρνει ένα ξύλο ανθεκτικό και στο σωστό πάχος συνήθως οι παλιοί αγιογράφοι χρησιμοποιούσαν
Καστανιά ή Δρύς, τώρα όμως χρησιμοποιείται πολύ το mdf ( εμ ντι εφ) ή αλλιώς γιασενίτ και για σκαλιστές εικόνες το Φλαμούρι.
Είναι μαλακό ξύλο και σκαλίζεται εύκολα.
Το ξύλο πρέπει να κοπεί με τα ‘νερά’ του κάθετα. Στην πίσω επιφάνεια του ξύλου θα βάλουμε ‘τρέσες’. Οι τρέσες βοηθούν να μην σκευρώσει η εικόνα όταν θα κάνουμε την προετοιμασία στην μπροστινή της επιφάνεια.
Εικόνες με τρέσες στην πίσω πλευρά τους βρίσκουμε ακόμα στις παλιές εκκλησίες και τα μοναστήρια. Η σύγχρονη παραγωγή εικόνων δεν χρησιμοποιεί πλέον ξύλο εκτός και αν ζητηθεί.
Το mdf είναι αρκετά ανθεκτικό και σε μικρό πάχος έως 1 εκ.
Και δεν σκευρώνει αφού δεν επηρεάζεται από την υγρασία μιάς και δεν είναι φυσικό ξύλο.
Αφού του δώσουμε τις διαστάσεις και το σχήμα που επιθυμούμε αρχίζει η επεξεργασία για να γίνει κατάλληλο, έτσι ώστε να μπορεί να δεχθεί επάνω του την αγιογραφία.
Περνάμε ένα χέρι με μια ειδική κόλλα το ξύλο και αφού στεγνώσει περνάμε ένα δεύτερο χέρι από την ίδια κόλλα. Συνήθως χρησιμοποιούμε πρώτη ύλη πλαστικού. Είναι ένα λευκό ρευστό υλικό συμβατό με το νερό, οπότε αν είναι πολύ παχύ το αραιώνουμε με λίγο νερό προσεκτικά όμως να μην γίνει πολύ νερωτό γιατί χάνει την ιδιότητα του να κολλάει.
Αμέσως κολλάμε επάνω στο ξύλο ένα κομμάτι ύφασμα. Κυρίως χρησιμοποιούμε βαμβακερή γάζα. Ζητήστε τη σε μαγαζιά που πουλάνε υφάσματα. Οποιοδήποτε άλλο πανί με πυκνότερη ύφανση δεν μας δίνει το αποτέλεσμα που θέλουμε.
Αφού κολλήσει καλά το ύφασμα το στοκάρουμε αρκετές φορές. Το υλικό που χρησιμοποιούμε για το στοκάρισμα είναι ακρυλικός στόκος. Υπάρχουν διάφορες μάρκες στο εμπόριο. Εγώ είδα καλά αποτελέσματα με την στουκολινη.
Και τώρα αρχίζει το τρίψιμο της εικόνας με γυαλόχαρτο μέχρι να καταφέρουμε να έχουμε μία επιφάνεια λεία σαν γυαλί και σκληρή σαν μέταλλο. Εδώ θέλει μεγάλη προσοχή γιατί μια γρατσουνιά από αδέξια κίνηση μπορεί να μας κάνει να ξαναστοκαρουμε την εικόνα.
Χρησιμοποιήστε sialite σμυριδόχαρτα Νο 60 για γενικό τρίψιμο
Νο 120 για πιο λεία επιφάνεια και ντουκοχαρτο 600 η 1000 για λεία στιλπνή επιφάνεια. Το ντουκοχαρτο τρίβει σιδεροστοκους
και το χρησιμοποιούν οι φαναρτζήδες για επισκευές από τρακαρίσματα αυτοκινήτων. Μην σας παραξενεύει, και η επιφάνεια της εικόνας μεταλλική θα γίνει με το φύλλο χρυσού.
Β).Προετοιμασία του σχεδίου.
Σ`αυτό το στάδιο ο αγιογράφος ετοιμάζει το σχέδιο της εικόνας που πρόκειται να αγιογραφήσει επάνω σε σκληρό και διάφανο χαρτί. Προσέχει το σχέδιο να είναι έτοιμο σ`όλες του τις λεπτομέρειες και να του λείπουν μόνο τα χρώματα. Αυτή η τεχνική είναι η πλέον διαδεδομένη όταν θέλουμε ένα αντίγραφο μιας εικόνας .Αλλιώς σχεδιάζουμε μόνοι μας πάνω στην εικόνα το θέμα μας, προσέχοντας να κρατάμε τα μέτρα.
Σ`αυτό το στάδιο ο αγιογράφος ετοιμάζει το σχέδιο της εικόνας που πρόκειται να αγιογραφήσει επάνω σε σκληρό και διάφανο χαρτί. Προσέχει το σχέδιο να είναι έτοιμο σ`όλες του τις λεπτομέρειες και να του λείπουν μόνο τα χρώματα. Αυτή η τεχνική είναι η πλέον διαδεδομένη όταν θέλουμε ένα αντίγραφο μιας εικόνας .Αλλιώς σχεδιάζουμε μόνοι μας πάνω στην εικόνα το θέμα μας, προσέχοντας να κρατάμε τα μέτρα.
Γ).Μεταφορά του σχεδίου από το χαρτί σε ξύλο.
Σ΄αυτή τη φάση με μια διαδικασία αντιγραφής μεταφέρεται το σχέδιο και αποτυπώνεται από το χαρτί στο προετοιμασμένο ξύλο.
. Μοιάζει παιχνίδι αλλά είναι αρκετά δύσκολο να ξεσηκώσεις μια εικόνα με όλες τις λεπτομέρειες χωρίς να κάνεις ζημιά στο πρωτότυπο. Έπειτα αφού διορθώσουμε και συμπληρώσουμε ελλείψεις , φτιάχνουμε με λίγο νερωτο χρώμα (νερό και σκόνη χοντροκοκκινου) και ένα μαλακό χαρτί, ένα καρμπόν. Δεν κάνει να βάλουμε καρμπόν του εμπορίου γιατί έχουν μελάνι, και το μελάνι βγαίνει από κάτω από τα χρώματα, ακόμα και από τον χρυσό και μας χαλάει την εικόνα.
Βάζουμε το καρμπόν από κάτω από το αντίγραφο που έχουμε ξεσηκώσει και μεταφέρουμε το σχέδιο πάνω στην εικόνα μας.
Το αντίγραφο μένει καθαρό και μπορούμε να το ξαναχρησιμοποιήσουμε. Βέβαια πρώτα έχουμε βρει τα κέντρα της εικόνας τα έχουμε σχεδιάσει με μαλακό μολυβί και είμαστε σίγουροι για το που τοποθετούμε το σχέδιο. Αφού δούμε το σχέδιο και δεν θέλει διορθώσεις , χαράζουμε το φωτοστέφανο στην εικόνα. Παίρνουμε ένα διαβήτη και γραφουμε ελαφρά το φωτοστέφανο.
Προσοχή….εδώ μπορεί να χαλάσουμε όλη την προετοιμασία που έχουμε κάνει. Θα σας πω σε άλλο κεφάλαιο τα σχετικά με τα φωτοστέφανο και πως τα φτιάχνουμε.
Δ).Χρύσωμα
Ορισμένα σημεία της εικόνας γίνονται χρυσά,από αυθεντικό χρυσό 22καρατιων που πωλείται σε φυλλαράκια. Θα τα βρείτε μέσα σε ένα μπλοκάκι έχουν διαστάσεις σχεδόν 8 επί 8 εκ.
Και είναι κολλημένα πάνω σε ένα ριζόχαρτο που εξέχει από την μια πλευρά για να μπορούμε να το πιάνουμε και να το κολλάμε.
Όταν είσαι άπειρος…πρέπει να αποκτήσεις πείρα με τα πειράματα που θα κάνεις !!! Για μάθεις να κολλάς χρυσό….και επειδή είναι και ασύμφορο να τον σπαταλάς για πειράματα, μπορείς να πάρεις μπρουτζίνα ή ιμιτασιόν χρυσό και να κάνεις όσα πειράματα θες.
κυκλοφορεί σε πακέτο των 100 φύλλων έχει περίπου 10 ευρω είναι παχύτερο φύλλο από το ντελικάτο φυλλαράκι του χρυσού, αλλά έχει ένα μειονέκτημα. Δεν είναι κολλημένη πάνω σε ριζόχαρτο και αν δεν είσαι προσεκτικός ακόμα και μια ανάσα σου μπορεί να σηκώσει τα φύλλα να τα τσαλακώσει και να τα καταστρέψει.
Βγαινει και σε φυλλα ασημιού για αλλες διακοσμητικες χρησεις.
Υπάρχει και εδώ τρόπος μην τρομάζετε και όταν θα εξοικειωθείτε θα σας φαίνεται παιχνιδάκι. Φανταστείτε ότι τέτοια φύλλα κολλιούνται σε ταβάνια εκκλησιών και σε τρούλους.
Εδώ αξίζει να πούμε: ότι γυαλίζει δεν είναι χρυσός και στην περίπτωση της μπρουτζίνας αν δεν την βερνικώσετε γρήγορα σκουριάζει, ακόμα και κάτω από το βερνίκι πολλές φορές παρουσιάζει κηλίδες οξείδωσης και χαλάει την όψη των εικόνων.
Εδώ αξίζει να πούμε: ότι γυαλίζει δεν είναι χρυσός και στην περίπτωση της μπρουτζίνας αν δεν την βερνικώσετε γρήγορα σκουριάζει, ακόμα και κάτω από το βερνίκι πολλές φορές παρουσιάζει κηλίδες οξείδωσης και χαλάει την όψη των εικόνων.
η οξειδωση εδω ειναι εμφανης....η εικονα ειναι αχρηστη εκτος και θελουμε μια τεχνιτα παλαιωμενη εικονα......
η μπρουτζινα σ'αυτη την εικονα δεν οξειδωθηκε....αλλα ποτε δεν εισαι σιγουρος ποτε μπορει να εμφανιστουν οξειδωσεις....!!!
... μια τεχνιτη παλαιωση
θελει αλλη επεξεργασια...θα σας πω σε αλλη αναρτηση
πως δουλευουμε ......Την μπρουτζίνα την χρησιμοποιούμε για να φτιάχνουμε τεχνητά παλαιωμένες εικόνες, και πωλείται και οξειδωμένη .
Τα σημεία που θα μπει ο χρυσός, ο αγιογράφος στην αρχή τα περνάει με ένα ειδικό υλικό που κλίνει τους πόρους της προετοιμασίας , τη λεγόμενη γομαλάκα.
Γόμα-λάκα θα βρείτε δυο ειδών την κρυσταλλική που μοιάζει σαν λέπια και έχει το χρώμα του μελιού, και την λευκή που είναι σαν σκόνη και διαλύεται μόνο με καθαρό οινόπνευμα. Η λευκή γομαλάκα δεν περιέχει καθόλου κερί και δεν θολώνει ο χρυσός όταν την περνάμε από πάνω του.
Στην συνέχεια περνάμε μια ειδική κόλλα το μίξιον η οποία μετά από ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα (6 ή 12 ωρών) μπορεί να δεχθεί πάνω της το φύλλο του χρυσού. Όταν περάσει αυτό το διάστημα όταν ακουμπήσουμε το δάχτυλο μας τρίζει, χρυσώνει ο αγιογράφος την εικόνα και στην συνέχεια αρχίζει να ζωγραφίζει.
Ε).Προπλασμοί.
Το πρώτο στάδιο της ζωγραφικής είναι το στάδιο των προπλασμών. Σ΄αυτή τη φάση αγιογραφίας περνάμε τα μεγάλα τμήματα της εικόνας με κάποια χρώματα ουδέτερης αποχρώσεως.
Περνάμε τις βάσεις που θα μας βοηθήσουν να αναδείξουμε τα φωτεινότερα χρώματα των φωτισμάτων.
Πάνω σ`αυτά τα χρώματα (τα φωτίσματα )θα πλασθούν οι λεπτομέρειες της εικόνος.
Στ).Γραψίματα.
Μετά τους προπλασμούς ο αγιογράφος κάνει τα γραψίματα.
Αυτά είναι σκουρόχρωμες γραμμές που διαγράφονται πάνω στους προπλασμούς και αποδίδουν με κάθε λεπτομέρεια τα στοιχεία του σχεδίου της εικόνας.
Ζ).Φωτίσματα
Σ΄αυτή τη φάση ο αγιογράφος μελετάει τα σημεία στα οποία πρέπει να φωτιστεί η εικόνα και αποδίδει αυτούς τους φωτισμούς με τα ανάλογα χρώματα.Η τελική φάση των φωτισμάτων είναι οι ψιμμυθίες.
Αυτές είναι οι τελευταίες λευκές γραμμές που αποδίδουν κάποιες λεπτομέρειες της εικόνος και που μπορούμε να πούμε θεολογώντας ότι είναι η τελική νίκη του φωτός επάνω στο σκοτάδι.
Η).Βερνίκωμα.
Αφού τελειώσει την εικόνα του ο αγιογράφος την αφήνει λίγο καιρό να στεγνώσουν τα χρώματα καλά. Στη συνέχεια περνάει όλη την επιφάνεια της
Με ειδικό βερνίκι που την προφυλάσσει από την φθορά. Αφού στεγνώσει και το βερνίκι η εικόνα είναι έτοιμη.
Στο εμπόριο πουλάνε εξειδικευμένα βερνίκια χρυσού. Η ποιότητα τους είναι άριστη αλλά είναι πανάκριβα και σε λίγη ποσότητα.
Χρησιμοποιώ χρόνια βερνίκι ξύλων θαλάσσης oceanic satine για να μην γυαλίζει και gloss για λίγη παραπάνω γυαλάδα όταν είναι αναγκαίο.
.....ελπιζω να μην χαρακτηριστω διαφημιστης των εταιρειων....απλα η χρηση των συγκεκριμενων προϊοντων αποδειχτηκε καλη στο περασμα του χρονου.
Πειραματα με νεα υλικα κανω παντα...εαν εχετε κατι καλυτερο δεν εχετε παρα να το προτεινετε....γιατι εδω ειπαμε ειναι ενας ελευθερος χωρος......για ολους οσους αγαπουν την τεχνη !!!!
